Inleiding
Tijdens ons onderzoek hebben wij veel artikelen gelezen. Een naam die steeds terug kwam was Lia van Bekhoven. Om ons nog meer te verdiepen in ons onderwerp leek het ons geweldig om haar te mogen interviewen, maar we dachten dat zo'n bekendheid toch niet op ons zou reageren. We probeerden het toch en met succes. Een paar weken later hebben we haar telefonisch geïnterviewd.
Interview met Lia van Bekhoven
Lia van Bekhoven is een Nederlandse correspondent die al meer dan 40 jaar verslag doet van het Verenigd Koninkrijk. Zij was op het moment dat Diana overleed aanwezig in het Verenigd Koninkrijk. Ze heeft ons veel kunnen vertellen over de impact van deze heftige gebeurtenis.
Hoe werd Diana voor haar overlijden gerepresenteerd in de media in Engeland?
Ik denk in de eerste instantie dat de media erg zwart wit denkt, dan heb ik het vooral over de schandalen. Die zagen Diana echt als iemand die het stoffige, ouderwetse Britse koningshuis moest moderniseren. Ze werd gezien als de nieuwe hoop in het begin, ze ging uiteindelijk bijna 20 jaar mee dus het is een lang verhaal. De stemming begon te veranderen toen de media bij haar privéleven kwam, omdat ze ook voortdurend achtervolgd werd. Ze vond het moeilijk om zo haar eigen leven te houden. Ze werd toen ook steeds vaker door het volk gezien, omdat ze steeds populairder werd. Deze populariteit werd een probleem voor Charles. Hij vond het moeilijk om haar te zien als de vrouw waarvoor iedereen eigenlijk de straat op kwam.
Ik herinner me een keer in Wales toen ze nog niet getrouwd waren, maar alleen verloofd. Dat ze ergens heen gingen en je moet je voorstellen de straat stond vol met mensen. Zij stapt links uit en hij rechts. Bij de rechter kant waar Charles uitstapte hoorde je echt een zucht van teleurstelling, want iedereen had aan de andere kant willen staan. Die teleurstelling vond Charles heel moeilijk te verdragen. Ik denk dat als je kijkt naar William en Kate bijvoorbeeld, dan heeft William daar veel minder moeite mee. Vanwege Charles persoonlijkheid vond hij het moeilijk om Diana dingen te gunnen. Toen de scheiding begon werd er heel anders tegen haar aan gekeken door de ene helft van het land. Het land was eigenlijk verdeeld in 2 kampen: kamp Diana en kamp Charles. Kamp Charles zei toen dat ze een bedreiging was voor de kroon en dat ze een tegenstander is van Charles. Het lag er dan echt aan waar je naar luisterde, om erachter te komen wat hij ervan vond.
Hoe is het beste het gevoel te omschrijven dat er heerste in het Verenigd Koninkrijk toen Diana overleed?
Bijna hysterisch! Groot-Brittannië werd toen nog omschreven als het land van een stijve bovenlip, waar emoties nogal onderdrukt werden en de Britten zeker niet met hun emoties te koop liepen. Daar moest je wel van terug komen, van die stijve bovenlip was niks over. Het was heel opmerkelijk en heel onverwacht en daarom voor een journalist ook heel spannend om te zien. De pers liep voortdurend achter de publieke opinie aan, hoe die dood insloeg en hoe de Britten erop reageerden. Dat de Britten zichzelf ook zo lieten gaan, dat was denk ik voor de Engelsen zelf ook een schok. Want als je er jaren later met Britse vrienden over praat dan zeggen ze dat ze zich schamen, omdat ze zich zo hebben laten gaan. Er zijn 10 miljoen boeketten neergelegd bij de paleizen. Het hele land zit een hele week te snotteren, om de dood van een vrouw die ze niet kenden, die ze nooit gezien hadden. Dus het was een heel merkwaardig moment, misschien wel een van de meest fascinerende momenten vanaf dat ik hier al woon.
Heeft de dood ook de relatie tussen haar en het Britse volk en de kijk op het Britse koningshuis erg veranderd?
Nou, je zou net voordat ze begraven werd denken dat er zelfs een mogelijkheid is dat het Verenigd Koninkrijk een republiek werd. Er was zoveel boosheid, ook tegen de queen. Elizabeth dacht er goed aan te doen om met haar 2 kleinzonen, de zonen van Diana in Schotland te blijven. Daar waren ze toch al op vakantie en daar zaten ze ook afgeschermd van al die media, maar de Britten wouden haar zien. Die wouden zien dat ze ook ontzettend meeleeft met het verdriet van het volk en eiste dat ze naar Londen kwam met haar kinderen. Dat was misschien protocollair wel een goed plan, maar als je kijkt naar de emotionele gevolgen voor die jongens ook dan is dat heel kwalijk. Om ze daarna ook achter de kist te laten lopen, dat is heel erg moeilijk allemaal. De boosheid tegen de queen was oprecht, maar goed dat loopt dan ook al snel weer af.
Wordt er nu in de media in Groot Brittannië ook nog wel eens over haar gesproken, of is dat nu eigenlijk een beetje afgelopen?
Het is bijna 30 jaar geleden. Het viel mij ook op hoe snel de Britten haar vergeten zijn. Ik herinner me nog op de dag van de begrafenis dat iedereen huilend zij dat ze haar nooit zullen vergeten. Op het eerste jaar na haar overlijden herinner ik me nog dat ik naar Kensington Palace liep en dat daar het hek nog vrij vol met kaarten en bloemen hing. Met we zullen je nooit vergeten en het jaar daarna hing er al bijna niks meer. Drie jaar erna was alles al weg, dus de Britten vergaten haar heel snel.
Denkt u dat Diana’s nalatenschap momenteel nog voelbaar, merkbaar of tastbaar is in Groot Brittannië?
Ik denk dat ze wel het koningshuis veranderd heeft. Ze heeft in elk geval het koningshuis en het land het idee gegeven dat het koningshuis vanwege Diana hipper was, moderner was, jonger was. Die illusie was er wel, maar misschien dat de royals ook wel veranderd waren als die illusie er niet was geweest. Ze heeft in zoverre de koninklijke familie veranderd dat bijvoorbeeld de queen ook naar daklozencentra etc. ging, dat is wel wat Diana ook deed, wat Elizabeth anders nooit gedaan zou hebben. Zij bemoeide zich alleen met het leger, goede doelen die te maken hadden met het nationaal ballet, militairen en de kerk. Diana ging altijd veel verder en ja, Elizabeth heeft dat ook wel gedaan.
Dus het koningshuis is misschien wat meer menselijker geworden?
Ja, inderdaad wat meer menselijker. Verder is het hoe het werkt, ze zijn zich meer bewust geworden van pers, media en marketing etc. Daar zijn ze echt goed in geworden, maar heel veel moderner en opener? Nee.
Er is natuurlijk veel over haar dood verteld in de media, maar denkt u dat dit het hele verhaal is of dat er heel veel is achtergehouden?
Ik denk dat we wel alles al weten van haar. Nou ja alles alles, je weet natuurlijk nooit alles van een mens. Ze heeft wel zelf dat boek laten schrijven over haar dus we weten wat ze dacht met de mensen in haar leven. Dat sommigen haar neurotisch vonden, ja dat was ook wel begrijpelijk. Ik denk ook dat er nu anders tegen haar aan wordt gekeken. In zoverre dat we haar zien als iemand die toch een complexere vrouw is dan ze zich liet aanzien. Die haar verleden met zich meedroeg, hoe ze was opgevoed, de scheiding van haar moeder, het gevoel achtergelaten te zijn. Dan verliefd te worden op een prins die ook een verhouding heeft met iemand anders, dus voor wie je ook niet nummer 1 bent. Natuurlijk laat dat zijn littekens achter. Ook bemint willen worden en dat ook zijn door het volk, maar niet door je familie en laat staan je schoonfamilie. Wat dat betreft hebben we het over een andere tijd. Dus de wetten die gelden voor de media die zijn niet relevant in een tijd van Tiktok en Instagram.